Τώρα με τον κορονοϊό, το θέμα περί δημοκρατίας φαίνεται να έχει αρπάξει φωτιά. Και με εκπλήσσουν ορισμένα πράγματα που μοιάζει να πιστεύουν κάποιοι άνθρωποι.

Όταν τους λένε ότι τα μέτρα που παίρνονται για τον κορονοϊό δεν είναι δημοκρατικά – συμπεριλαμβανομένου lockdown και εξαναγκαστικών εμβολιασμών – απαντούν ότι είναι δημοκρατικά επειδή η πλειοψηφία τα θέλει (αν υποθέσουμε ότι όντως τα θέλει). Σου λένε ότι είναι ΟΚ, ας πούμε, να εμβολιάζεις κάποιον που δεν επιθυμεί να εμβολιαστεί επειδή η πλειοψηφία το θέλει. Αυτό είναι δημοκρατία, βρε αδελφέ! Ό,τι θέλει ο λαός!

Σωστά;

Και μετά φέρνουν μερικοί και το παράδειγμα του Σωκράτη που εξαναγκαστικά ήπιε το κώνειο. Δημοκρατία δεν είχαν στην Αρχαία Ελλάδα; Ορίστε, λοιπόν, αυτό είναι η δημοκρατία! Να εξαναγκάζεις κάποιον, λόγω πλειοψηφίας, να πάει ν’αυτοκτονήσει.

Λυπάμαι που θα σπάσω τη σαπουνόφουσκα μέσα στην οποία ζούνε, αλλά η δημοκρατία της αρχαίας Αθήνας ήταν λιγάκι βαρβαρική–

Τι; Πώς; Μα δεν ήταν θεοί, τότε, γαμώ τον Δία σου;

Για τα δεδομένα της εποχής τους, ναι, ήταν πολιτισμένοι. Αλλά δεν μπορούν να αποτελέσουν απόλυτο παράδειγμα για τη σημερινή εποχή, διότι πολύ απλά τα δεδομένα είναι τελείως διαφορετικά.

Αλλά ασ’ το αυτό το θέμα. Δες το πιο απλά.

Αν η πλειοψηφία αποφασίσει ότι πρέπει να μαζέψουμε όλους τους ακροδεξιούς στην Πλατεία Ομόνοιας και να τους εκτελέσουμε, πρέπει να το κάνουμε;

Αν η πλειοψηφία αποφασίσει ότι πρέπει να μαζέψουμε όλους τους αναρχικούς στην Πλατεία Ομόνοιας και να τους εκτελέσουμε, πρέπει να το κάνουμε;

Αν η πλειοψηφία αποφασίσει ότι πρέπει να σκοτώσουμε όλους τους πρόσφυγες, πρέπει να το κάνουμε;

Αν η πλειοψηφία αποφασίσει ότι πρέπει να εκτελέσουμε ΕΣΕΝΑ επειδή η πλειοψηφία δεν σε γουστάρει, πρέπει να το κάνουμε;

Είναι δημοκρατικά όλ’ αυτά, δεν είναι; Ό,τι θέλει ο λαός!

Είμαι σίγουρος, όμως, ότι όσοι τα διαβάζουν τώρα αισθάνονται, ανεξάρτητα από τις πεποιθήσεις τους, πως τίποτα από αυτά δεν θα ήταν σωστό.

Κι όμως είναι δημοκρατικά. Αν και, βέβαια, πρόκειται για μια παρεκτροπή της δημοκρατίας που λέγεται οχλοκρατία.

Δημοκρατία από δημοκρατία διαφέρει. Δημοκρατία σήμερα δεν σημαίνει ό,τι αποφασίσει το πλήθος. Γιατί, αν είναι έτσι, τότε... ορίστε ακόμα ένα παράδειγμα: Μαζεύεται ένα πλήθος 1.000 ανθρώπων και θεωρεί ότι μια γυναίκα είναι «μάγισσα» και πρέπει να καεί. Οπότε την αρπάζουν και την καίνε. Δημοκρατικά. Δημοκρατικός μεσαίωνας...

Όπως έλεγα, δημοκρατία από δημοκρατία διαφέρει. Σήμερα, λέγοντας δημοκρατία εννοούμε μια ελευθεριακή μορφή δημοκρατίας: δηλαδή, ναι μεν μετράει η δύναμη της πλειοψηφίας, αλλά υπάρχουν και κάποιες σταθερές αξίες οι οποίες ορίζονται από το Σύνταγμα, από τα ανθρώπινα δικαιώματα, και τα λοιπά. Οπότε, δεν μπορείς να πας και να κάψεις μια «μάγισσα» επειδή μάζεψες 7 εκατομμύρια ανθρώπους που υπέγραψαν ότι θέλουν η «μάγισσα» να καεί. Ο κάθε άνθρωπος έχει δικαίωμα στα δικά του πιστεύω και στο πώς θέλει ο ίδιος να ρυθμίζει τη ζωή του, ασχέτως αν 7 εκατομμύρια πουριτανοί τον θεωρούν, ξέρω γω, «μάγο» ή «μίασμα» ή οτιδήποτε άλλο.

Κι αυτό είναι σημαντικό γιατί δημιουργεί μια κάποια σταθερότητα και ασφάλεια μες στην κοινωνία, όχι μόνο για τις μειοψηφίες αλλά και για τις πλειοψηφίες. Διότι αν μια πλειοψηφία στραφεί εναντίον ενός ανθρώπου, για παράδειγμα, επειδή τον θεωρεί «μίασμα», αυτός τι επιλογές έχει; Πρέπει να τρέξει να κρυφτεί και μετά να αρχίσει να σκοτώνει για να ζήσει. Αυτός είναι και ο τρόπος που, ιστορικά, έχουν δημιουργηθεί οι περισσότεροι πειρατές, παράνομοι, και τα λοιπά. Έγιναν έτσι επειδή δεν μπορούσαν να ζήσουν αλλιώς. Δεν τους άφηναν να ζήσουν αλλιώς. Κι αυτό έχει αρνητικά αποτελέσματα για όλους.

Μπορεί ιστορίες με παρανόμους και τυράννους να έχουν πλάκα στα μυθιστορήματα και στις ταινίες, αλλά στην πραγματική ζωή δεν έχουν πλάκα, ούτε για τους παρανόμους ούτε για τον γενικό πληθυσμό, γιατί δημιουργείται μια κατάσταση που και ο παράνομος δεν μπορεί να ζήσει ήρεμα και οι άλλοι κινδυνεύουν από αυτόν.

Προκειμένου να αποφευχθούν τέτοια έκτροπα, είναι καλύτερο να δίνονται κάποιες βασικές ελευθερίες σε όλους τους ανθρώπους, όπως η ελευθερία της έκφρασης, η ελευθερία της κίνησης, η ελευθερία της σκέψης, του να πιστεύουν ό,τι θέλουν, η ελευθερία να ορίζουν το σώμα τους όπως θέλουν.

Αυτά που έχουν γίνει με τον κορονοϊό ήδη έχουν υπονομεύσει την ελευθερία της κίνησης (και αρκετά ακόμα και την ελευθερία της έκφρασης· ίσως και την ελευθερία της σκέψης) και πλησιάζουν να υπονομεύσουν και την ελευθερία τού να ορίζει ο καθένας το σώμα του όπως θέλει. Επίσης, διάφορα άλλα καταπιεστικά έκτροπα έχουν γίνει με αφορμή την πανδημία.

Και τα αποτελέσματα τα βλέπουμε στην οργή του κόσμου, στις αντιδράσεις του, αλλά και στις αντιδράσεις διάφορων μεμονωμένων ατόμων. Έχουμε ήδη αρχίσει να δημιουργούμε εν δυνάμει αντιφρονούντες και παρανόμους.

Πού θέλουμε να φτάσουμε, τέλος πάντων;

Αυτή είναι η δημοκρατία που εννοείτε; Ε, δεν διαφέρει και τόσο από τον Μεσαίωνα.